شهریور ۱۳۹۲

راهنمای شناسایی فیلم‌های مردمحور

آنیتا سارکیسان

همان‌طور که ممکنه حدس زده باشید، من خیلی فیلم می‌بینم، فیلم‌های مورد علاقه من فیلم‌های علمی‌تخیلی هستند اما فیلم‌های اکشن، فیلم‌های مهیج و البته گاهی فیلم‌های کمدی رمانتیک هم جزو آنها هستند.

اگر شما هم زیاد فیلم ببینید شاید متوجه شده باشید که بیشتر این فیلم‌ها در یک موضوع اشتراک دارند. به نظر می‌رسه که داستان بیشتر این فیلم‌ها درباره مردهاست. یکی از دلایل اصلی که موجب می‌شود هالیوود به تولید فیلم‌هایی ادامه بدهد که درباره مردان هستند، این است که ما در جامعه‌ای مردمحور زندگی می‌کنیم. به زبان ساده‌تر مردمحوری، جنبه‌ای از پدرسالاری است که نشان می‌دهد چطور بخش اعظمی از توجه ما بر مردان متمرکز شده است، بر داستان‌های آنها، کارهایی که مرد‌ها می‌کنند و کارهایی که نمی‌کنند. به همین دلیل است که معمولا می‌بینیم تصویری که رسانه‌ها بر آن تمرکز دارند، تصویری از داستان‌های مردمحور است.

تنها راه نشان دادن مردمحوری این نیست که به فیلم‌هایی نگاه کنیم که درباره مرد‌ها ساخته شده‌اند، بلکه باید به بررسی موفق‌ترین و پرافتخار‌ترین فیلم‌ها بپردازیم. من برای انجام این کار نگاهی انداخته‌ام به فیلم‌هایی که در ۵۰ سال گذشته موفق شدند جایزه اسکار بهترین فیلم را به دست بیاورند. بیایید ببینیم این فیلم‌ها داستان چه کسانی را تعریف می‌کنند؟

از سال ۲۰۰۹ با فیلم قفسه درد شروع می‌کنیم که هرچند کارگردان آن یک زن است اما داستان آن به مرد‌ها مربوط می‌شود

میلیونر زاغه‌نشین ـ مرد
پیرمرد‌ها سرزمین ندارند ـ نیازی نیست که بگم بازهم مرد
جداافتاده ـ درباره مرد‌ها
تصادف ـ مجموعه‌ای از هر دو گروه است
دختر میلیون دلاری ـ نمونه جالبی است چون به طور برابر داستان یک مرد و یک زن است
ارباب حلقه‌ها ـ مرد‌ها
شیگاکو ـ فیلمی زن‌محور است
یک ذهن زیبا ـ مرد‌ها
گلادیاتور ـ درباره یک مرد است که با مردهای دیگر می‌جنگد
زیبای آمریکایی ـ مرد‌ها
شکسپیر عاشق ـ مرد
تایتانیک ـ بر دیدگاهی مردانه استوار است
بیمار انگلیسی ـ مرد
شجاع قلب ـ مرد
فارست گامپ ـ مرد
فهرست شیندلر ـ مرد
نابخشوده ـ درباره مردانی سوار بر اسب است
سکوت بره‌ها ـ درباره مردی است که گوشت انسان می‌خورد و این جالب است چون اگرچه نقشی که جودی فاستر بازی می‌کند، شخصیت محوری فیلم را شکل می‌دهد اما شما هیچ‌وقت این فیلم را به‌عنوان فیلمی درباره یک مامور اف‌بی‌آی روایت نمی‌کنید که.... بلکه آن را به عنوان فیلمی درباره هانیبال لکتر، تعریف می‌کنید.
رقصنده با گرک‌ها ـ مرد
رانندگی برای خانم دیزی ـ درباره یک مرد و یک زن است
مرد بارانی ـ درباره یک مرد و برادرش است
آخرین امپراطور ـ مرد
جوخه ـ مرد
بیرون از آفریقا ـ فیلمی زن‌محور است
آمادئوس ـ درباره یک مرد است
دوران مهرورزی ـ فیلمی زن‌محور است
گاندی ـ درباره یک مرد است، هرچند یک مرد خارق‌العاده
ارابه‌های آتش ـ مرد‌ها
مردم معمولی ـ درباره یک خانواده است
کرایمر علیه کرایمر ـ درباره یک زوج است
شکارچی گوزن ـ مرد‌ها
آنی‌هال ـ درباره یک مرد و عشق زندگی او است
راکی ـ بازهم درباره یک مرد که با مردان دیگر می‌جنگد
پرواز بر فراز آشیانه فاخته ـ مرد
پدرخوانده، قسمت دوم ـ مرد‌ها
نیش ـ درباره دو مرد خلافکار است
پدرخوانده، قسمت اول ـ مرد‌ها
ارتباط فرانسوی ـ درباره مرد‌ها است
پاتن ـ مرد‌ها
کابوی نیمه‌شب ـ یک مرد است
اولیور ـ یک پسربچه
در گرمای شب ـ درباره مردهاست
مردی برای تمام فصول ـ مرد
اشک‌ها و لبخند‌ها (آوای موسیقی) ـ زن‌محور است
بانوی زیبای من ـ یک نمونه جالب دیگر چراکه به‌طور برابر داستان یک مرد و یک زن را روایت می‌کند
تام جونز ـ مرد
لارنس عربستان ـ فیلمی چنان مردمحور که حتی یک شخصیت زن هم در آن صحبت نمی‌کند
داستان وست‌ساید ـ درباره یک مرد و یک زن است
و بالاخره در سال ۱۹۶۰ فیلم آپارتمان که از دیدگاه یک مرد روایت می‌شود

بنابراین از بین ۵۰ فیلم فقط ۴ فیلم کاملا درباره زندگی زنان هستند. بیشتر فیلم‌ها به مرد‌ها اختصاص دارند و زندگی آنها و البته چندتایی هم مجموعه‌ای از مرد و زن هستند که زن‌ها نقش ثانویه یا کلیشه‌ای دارند.

هر سال شاهد آن هستیم که داستان‌هایی درباره مرد‌ها ساخته می‌شوند، به تولید می‌رسند، برگزیده می‌شوند و جایزه می‌گیرند در حالی‌که داستان‌های زنان عقب زده می‌شوند یا حتی اصلا ارائه نمی‌شوند. واقعا حیرت‌انگیز است که کا‌ترین بیگلو تنها زنی است که در طول تاریخ ۸۳ ساله این جایزه توانسته جایزه بهترین کارگردان را به دست بیاورد و این جایزه را در سال ۲۰۰۹ برای فیلم قفسه درد برد که به طور کامل یک فیلم مردمحور است. در واقع فقط ۴ زن موفق شدند حتی نامزد دریافت جایزه بهترین کارگردان شوند. چیزی که بیشتر مایه تعجب است این‌که تنها ۷ درصد از کارگردان‌های هالیوود زن هستند. کارگزاران هالیوود، کمپانی‌های فیلم‌سازی، سرمایه‌گذاران اقتصادی و حامیان هالیوود بیشتر مشتاق سرمایه‌گذاری روی مردهای جوان و داستان‌هایی هستند که به آن‌ها مربوط می‌شوند. به همین دلیل آن‌ها برای فیلم‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کنند و آثاری را می‌سازند که به این بخش از مردم مربوط می‌شوند.

واضح است که من دلم می‌خواهد فیلم‌های بیشتر و بیشتری را ببینم که بر داستان‌های زنان استوار هستند، اما این هم مهم است که بگویم حتی فیلم‌های زن‌محور هم ممکن است فقط جنبه جنسی داشته باشند. مثلا فیلم‌هایی که به‌عنوان فیلم «زنانه» شناخته می‌شوند، تصویری کلیشه‌ای از زن را نشان می‌دهند که فقط در فکر خرید کردن، عشق و پیدا کردن یک مرد برای خودش است. من دلم می‌خواهد فیلم‌هایی را ببینم که زنان را به عنوان یک موجود انسانی تمام و کمال نشان می‌دهند. البته این هم کاملا واضح است که... من نمی‌گویم فیلم‌های مردمحور هیچ‌وقت خوب، جذاب یا مهم نیستند، اما می‌خواهم بگویم در جامعه ما آنها به شکل نامناسبی ارزش‌گذاری و تقدیر شده‌اند.

چند سوال ساده وجود دارد که بار دیگر که به تماشای فیلمی نشسته‌اید، بد نیست در ذهن داشته باشید تا بتوانید تشخیص بدهید داستان فیلمی که نگاه می‌کنید زن محوریا مردمحور است:
چه کسی بیشتر روی صحنه دیده می‌شود؟
صحنه‌ها را از نگاه چه کسی می‌بینیم؟
موضوع فیلم حول داستان چه شخصی می‌چرخد؟
آیا می‌بینیم که آنها تصمیم بگیرند؟
به کدام شخصیت احساس نزدیکی بیشتر می‌کنیم؟

Anita Sarkeesian is a media critic and creator of Feminist Frequency, a video webseries that explores the representations of women in pop culture narratives. Her work essentially focuses on deconstructing the stereotypes and tropes associated with women as they are portrayed in these media platforms. Anita earned her bachelor's degree in Communication Studies at California State University Northridge, and her Master's degree in Social and Political Thought at York University.

Oscar season is a time when members of Hollywood are celebrated and rewarded for the work that they do, but it is also a time when we see just how male centered the movie industry really is. Anita Sarkeesian explores the overabundance of male centered narratives in Hollywood, and offers a few tools for her audience to identify whether or not the story they are watching is male or female centered. Permission to republish granted by Feminist Frequency.

نظرات

کپچا
این سوال برای تشخیص این امر است که شما یک شخص بازدیدکننده هستید و از ارسال خودکار ایمیل‌های ناخواسته خودداری شود
Image CAPTCHA
حروفی را که در این تصویر آمده است، وارد کنید

سوژه ها

Coming soon
اردیبهشت ۱۳۹۱
Coming soon
فروردین ۱۳۹۱
Coming soon
اسفند ۱۳۹۰
Coming soon
بهمن ۱۳۹۰