آبان ۱۳۹۲

لیبریا: اول صلح، بعد سکس

جی. ای. ان. دی

ترجمه:‌‌ رها دوستدار

در سال ۲۰۰۰ جنگ داخلی دوم لیبریا آغاز شد. چارلز تیلور، رییس‌جمهوری لیبریا و نیروهای نظامی‌اش که در ۱۹۸۹ قدرت را در جریان نخستین جنگ داخلی لیبریا به دست گرفته بودند، هدف حمله لورد یا اتحاد آشتی و دموکراسی لیبریا 1 قرار گرفتند. گروه لورد از گروه‌های نظامی مخالف تیلور تشکیل می‌شد و رهبری آن را جنگ‌سالارانی به عهده داشتند که در حکومت تیلور نقشی به آنان محول نشده بود. تا سال ۲۰۰۲، بیش از ۲۰۰ هزار نفر در این جنگ کشته شدند.

در سال ۲۰۰۳، گروه شورشی دیگری به نام مودل یا جنبش دموکراسی لیبریا 2 نیز به صف مبارزه پیوست تا لیبریا را از شر حکومت تیلور خلاص کند. با شعله‌ور شدن آتش جنگ در روستا‌ها، سربازان هر دو طرف روستا‌ها را غارت می‌کردند و آتش می‌زدند، به زنان تجاوز می‌کردند و پسران نوجوان را برای جنگیدن به خدمت می‌گرفتند. هزاران نفر که از خانه‌های خود به مونروویا، پایتخت لیبریا گریخته بودند و بدون غذا و آب آشامیدنی کافی در اردوگاه‌های این شهر زندگی می‌کردند.

در واکنش به این جنگ، یک مددکار اجتماعی به نام لیما گیبویی 3 تصمیم گرفت زنان کلیسای خود را در اعتراض به خونریزی‌ها متحد کند. (گیبویی در سال ۲۰۱۱ جایزه صلح نوبل را به دست آورد). او ابتدا به سراغ کلیسایی لوتری رفت که خود به آن تعلق داشت و از صد‌ها زن مسیحی خواست که برای صلح دعا کنند. در یکی از جلسات این گروه در مارس ۲۰۰۳، زن مسلمانی به نام اساتوبا کنت 4 با جمعیت سخن گفت و اعلام کرد که از زنان مسلمان خواهد خواست به زنان مسیحی بپیوندند و از رییس‌جمهوری و جنگ‌سالاران تقاضای صلح کنند.

در نخستین روز از ماه آوریل گروه متحد زنان مسیحی و مسلمان اولین اقدام اعتراضی خود را انجام دادند. گیبویی و روزنامه‌نگاری به نام جنت جانسن برایانت 5 خبر این اقدام را از رادیو پخش کردند و زنان مونروویا را تشویق کردند که صدای اعتراض خود را بلند کنند و صلح بخواهند. بسیاری از زنان آواره در داخل کشور نیز با شنیدن فراخوان آن‌ها از رادیو به این کمپین پیوستند. این زنان که سراپا سفید پوشیده بودند، به مدت یک هفته هر روز در بازار ماهی‌فروشان جمع می‌شدند و برای دست یافتن به صلح می‌نشستند، می‌رقصیدند و آواز می‌خواندند. روی پلاکاردهایی که بعضی از آن‌ها به دست داشتند نوشته بود: «زنان لیبریا اکنون صلح می‌خواهند.»

زنان در بازار ماهی‌فروشان موقعیتی استراتژیک داشتند، چون محوطه بازار از محل سکونت رییس‌جمهوری تیلور قابل رویت بود. کاروان اتومبیل‌های تیلور هر روز از جلوی این زن‌ها می‌گذشت. در طول آن هفته، بیش از ۲۵۰۰ زن در چمن‌های بازار ماهی‌فروشان جمع می‌شدند. آن‌ها توافق کردند که به اعتصاب در برقراری رابطه جنسی بپردازند و تا زمانی که جنگ به پایان نرسیده از نزدیکی با شریک جنسی خود امتناع کنند. زنان لیبریا که می‌دیدند مردان در این خشونت مقصرند احساس می‌کردند اگر از برقراری رابطه جنسی خودداری کنند، شریک‌های جنسیشان نیز خواستار صلح می‌شوند و از پایان دادن به جنگ حمایت می‌کنند.

آن هفته علاوه بر ارتش تیلور نیروهای شورشی نیز به اردوگاه‌های آوارگان در مونروویا حمله کردند. زنان کنش‌گر شب با شمع‌های روشن تحصن کردند تا برای ساکنان اردوگاه‌ها دعا کنند. با اوج گرفتن خشونت جامعه بین‌المللی خواستار گفت‌وگوهای صلح شد. زنان از این درخواست حمایت کردند و از تیلور و شورشیان خواستند که مذاکره کنند. هیچ‌کدام حاضر به مذاکره نشدند. در ۱۱ آوریل گروهی که خود را جنبش توده‌ای صلح زنان لیبریا 6 می‌خواند «بیانیه‌ای درباره بحران لیبریا» صادر کرد. این زنان که از بیم آزار و شکنجه وارد حوزه سیاسی نمی‌شدند، می‌گفتند که هدفشان تنها صلح است. آن‌ها تابلوی آگهی بزرگی در بازار ماهی‌فروشان نصب کردند که روی آن نوشته شده بود: «زنان لیبریا می‌گویند هدف ما صلح است، مهم صلح است، نیاز ما صلح است.»

زنان با این پیام در خیابان‌های مونروویا راهپیمایی می‌کردند و هنگامی که از مقابل خانه‌ها می‌گذشتند، صد‌ها نفر از ساکنان به گروه آن‌ها می‌پیوستند. راهپیمایی زنان جلوی شهرداری مونروویا به پایان رسید و در آنجا تجمع کردند و خواستار ملاقات با تیلور شدند تا بیانیه خود را به او دهند. در این مرحله، بیش از هزار زن جمع شده بودند. آن‌وقت بود که تیلور پذیرفت با آن‌ها ملاقات کند. ۲۳ آوریل، این زنان با تیلور ملاقات کردند. گیبویی در مقابل سایر زنان که دست در دست در جایگاه تماشاچیان نشسته بودند و دعا می‌کردند بیانیه را روی صحنه به تیلور داد. پس از این ملاقات تیلور با شرکت در گفت‌وگوهای صلح موافقت کرد.

گروه جنبش صلح زنان پس از آن شورشیان را مخاطب قرار داد و خواست که آن‌ها نیز در گفت‌وگوهای صلح شرکت کنند. وقتی شنیدند که قرار است جنگ‌سالاران در فری‌تاون در سیرالئون دیدار کنند، گروهی از زنان به این شهر سفر کردند و هتلی را که رهبران شورشیان در آن جمع شده بودند پیدا کردند. برخی از این زنان لیبریایی در خیابان‌ها صف کشیدند و بقیه جلوی هتل بست نشستند و اعلام کردند که تا اجازه ملاقات با جنگ‌سالاران را پیدا نکنند آنجا را ترک نمی‌گویند. اعتصاب نشسته آن‌ها توجه رسانه‌ها را جلب کرد و کمک کرد که پیام صلحشان به گوش جامعه جهانی برسد. این زنان خیلی زود با رهبران گروه‌های لورد و مودل ملاقات کردند و آن‌ها را متقاعد ساختند تا در گفت‌وگوهای صلح که بنا بود در شهر آکرا در غنا انجام شود، شرکت کنند.

زنان جنبش صلح لیبریا مبلغی جمع کردند تا گروهی را به آکرا بفرستند و همچنان شورشیان و رییس‌جمهوری را برای رسیدن به توافق تحت فشار قرار دهند. گفت‌وگوهای صلح در چهارم ژوئن آغاز شد. زنانی که از لیبریا به آکرا سفر کرده بودند در حالی که پلاکاردهایی به دست داشتند و آواز می‌خواندند در محوطه بیرون ساختمان جمع شدند. در طول مذاکرات آکرا یک دادگاه بین‌المللی در سیرالئون به اتهام ارتکاب جنایات جنگی، علیه تیلور اعلام جرم کرد. تیلور به لیبریا گریخت تا دستگیر نشود.

مدت کوتاهی پس از فرار تیلور و درحالی‌که گفت‌وگوهای صلح هنوز در غنا ادامه داشت، جنگ تمام‌عیاری در مونروویا درگرفت. به غیرنظامیانی که احساس ناامنی می‌کردند توصیه می‌شد به زمین بازی فوتبال بروند و هزاران نفر در آن‌جا پناه گرفتند. با وجود حملاتی که به مونروویا می‌‌شد، آن عده از اعضای جنبش صلح زنان لیبریا که به غنا نرفته بودند همچنان در بازار ماهی‌فروشان دعا می‌خواندند.

در ۲۱ ژوییه، موشکی به ساختمان سفارت آمریکا در مونروویا اصابت کرد و بسیاری از آوارگان لیبریایی را که در اطراف آن پناه گرفته بودند، کشت. پس از آن، خشونت در مونروویا اوج گرفت. زنانی که به غنا رفته بودند تقاضای نیروی کمکی کردند، زیرا قصد داشتند اقدام اعتراضی مهمی را در آکرا ترتیب دهند. آن‌ها خود را به درهای ساختمانی رساندند که مذاکرات در آن جریان داشت و نشستند و بازو در بازوی یکدیگر انداختند. این زنان ساختمان را محاصره کردند و نگذاشتند نمایندگان پیش از رسیدن به توافق آنجا را ترک کنند.

وقتی نگهبان‌ها برای دستگیر کردن زنان جنبش صلح آمدند گیبویی تهدید کرد که لباس‌هایش را در می‌آورد، اقدامی که موجب شرمساری مردان می‌شد. تهدید او مانع از آن شد که نیروهای امنیتی زنان را از آ‌ن‌جا بیرون کنند. رییس‌جمهوری غنا که میانجی اصلی گفت‌وگوهای صلح بود، برای پایان دادن به این تحصن پذیرفت که با زنان لیبریایی ملاقات کند و درخواست‌های آنها را برای صلح بشنود، مشروط بر آن‌که از جلوی ساختمان مذاکرات دور شوند. زنان معترض پذیرفتند که از آن‌جا بروند با این شرط که اگر ملاقاتشان رضایت‌بخش نبود به آنها اجازه بدهند به آن ساختمان برگردند.

سه هفته بعد، در ۱۱ اوت، تیلور از ریاست‌جمهوری لیبریا استعفا کرد و شرایط پیمان صلح اعلام شد. تیلور به نیجریه تبعید شد، به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد دستور دادند که وارد مونروویا شوند و زمام امور به دولت موقت سپرده شد تا مقدمات برگزاری انتخابات دموکراتیک را فراهم کند. اعضای جنبش صلح زنان لیبریا که در توافق خود پیروز شده بودند به کشور خود برگشتند و به محض رسیدن، یک راهپیمایی پیروزی ترتیب دادند. صد‌ها کودک در خیابان‌های مونروویا به دنبال این زنان حرکت می‌کردند و فریاد می‌زدند: «جنگ کافی است، ما صلح می‌خواهیم!»

نیروهای بین‌المللی حافظ صلح در ۴ اوت وارد لیبریا شدند. زنان جنبش صلح گرد هم آمدند و تصمیم گرفتند که باید همچنان در جریان امور دخالت داشته باشند تا مطمین شوند که دولت موقت به پیمان صلح عمل می‌کند.
در ماه دسامبر، نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد روند خلع سلاح را آغاز کردند؛ این نیرو‌ها جنگجویان سابق را وادار می‌کردند که اسلحه خود را در ازای پول نقد تحویل دهند. صد‌ها نفر با تفنگ‌های خود در محل خلع سلاح جمع شدند. با وجود آن‌که انتظار می‌رفت این رویداد مسالمت‌آمیز باشد، نزاع کوچکی درگرفت و تیراندازی شد. زنان لیبریا برای کمک به خلع سلاح مداخله کردند؛ از جمله کارهایی که انجام دادند پخش یک سخنرانی رادیویی بود که جنگجویان سابق را به حفظ آرامش دعوت می‌کرد.

طی دو سال بعد، گروه جنبش صلح زنان لیبریا در فراهم کردن شرایط انتخابات دموکراتیک به دولت کمک کردند. این زنان نام رای‌دهندگان را ثبت و مراکز رای‌گیری برپا می‌کردند. در ۲۳ نوامبر، مردم لیبریا نخستین رییس‌جمهوری زن کشور خود، الن جانسن سیرلیف7 را انتخاب کردند. سیرلیف در سال ۲۰۱۱ جایزه صلح نوبل را به‌طور مشترک با گیبویی به دست آورد.

به محض برگزاری انتخابات، اعضای جنبش صلح زنان لیبریا به کمپین اقدام جمعی خود پایان دادند و تجمعات خود را در بازار ماهی‌فروشان متوقف کردند. این زنان موفق شدند به جنگ داخلی کشور خود پایان دهند و با حمایت از انتخابات دموکراتیک برای ملت خود صلح به ارمغان آوردند 8

منبع: مرکز جهانی داده‌های مبارزات بدون خشونت

Liberian Women Act to End Civil War, 2003. Global Non violent Action Database Permission to republish under the Creative Commons License

In 2000 Liberia’s second civil war broke out. As the war raged throughout the countryside, soldiers on both sides of the conflict looted and burned villages, raped women, and recruited young boys to fight. In this article the nonviolent action of social worker Leymah Gbowee and hundreds of women is outlined as they peacefully protested to end the civil war. First organized in Gbowee’s church, Christian women were then joined with Muslim women as they demanded for peace from the president and warlords. As their mass action campaign had come to an end, the work of these Liberian women had not only expanded but ultimately brought peace and democracy through the end of their country’s civil war.

نظرات

کپچا
این سوال برای تشخیص این امر است که شما یک شخص بازدیدکننده هستید و از ارسال خودکار ایمیل‌های ناخواسته خودداری شود
Image CAPTCHA
حروفی را که در این تصویر آمده است، وارد کنید

سوژه ها

Coming soon
اردیبهشت ۱۳۹۱
Coming soon
فروردین ۱۳۹۱
Coming soon
اسفند ۱۳۹۰
Coming soon
بهمن ۱۳۹۰