آبان ۱۳۹۲

آرژانتین: مادران میدان مایو

جی. ای. ان. دی

پس از کودتای ۱۹۷۶ که منجر به سرنگونی دولت ایزابل پرون، رییس‌جمهوری آرژانتین شد، نیروهای مسلح این کشور دولتی نظامی را تشکیل دادند که آغاز یک دوره «جنگ کثیف» بود. حکومت نظامی جدید به رهبری ژنرال خورخه رافائل ویلا، دادگاه عالی، کنگره و دولت‌های استانی را منحل کرد و برنامه موسوم به «فرآیند سازماندهی مجدد ملی» را به اجرا گذاشت. این برنامه به منظور تغییر تصور جامعه آرژانتین از دولت کودتا و جاانداختن هراس و وحشت از دولت در جامعه بود. طبق این برنامه تمام فعالیت‌های سیاسی و تجاری اتحادیه‌های کارگری غیرقانونی اعلام شد و مراکزی برای ربودن، بازجویی، شکنجه و کشتن نیروهای برانداز مخالف دولت تاسیس شد.

هر چند موضوع ناپدیدشدگان توسط دولت نظامی پنهان و تکذیب شد ولی گزارش شده است که حدود ۳۰ هزار نفر در دوره «جنگ کثیف» در آرژانتین ناپدید شدند. با این‌که فضای وحشت و سکوت مانع از جست‌وجو برای یافتن افراد ربوده شده بود، اما ناپدید شدن ناگهانی عزیزان خانواده‌ها باعث شد که گروه کوچکی از مادران برای یافتن پاسخی درباره ربوده شدن فرزندان‌شان و محل نگهداری آنها جست‌وجو کنند. در بهار سال ۱۹۷۷ این گروه که متشکل از ۱۴ مادر بودند، مبارزات خود را برای شکستن سکوت در مورد ناپدیدشدگان محتاطانه آغاز کردند. آنها تصمیم گرفتند که به دنبال دیگر کسانی که عزیزان‌شان را از دست‌داده‌اند باشند و موجودیت‌شان را به اطلاع عموم برسانند، اما با توجه به مخاطرات موجود، تلاش‌های این مادران بسیار محتاطانه بود.

در ۳۰ آوریل ۱۹۷۷، این مادران در میدان مشهوری به نام مایو که روبه‌روی «کاسا روزادا»، کاخ ریاست‌جمهوری آرژانتین، بود در اعتراض به اجرای مجازات‌های فوری گردهم آمدند. آنها همچنین تلاش می‌کردند خود را به دیگر کسانی که عزیزان‌شان را از دست داده‌اند بشناسانند. این مادران در ابتدا به‌صورت گروه‌های کوچک با نشستن روی نیمکت‌های دور میدان همراه با بافتنی‌هایشان شروع کردند و سپس آرام‌آرام در حاشیه میدان راه افتادند و در نهایت راهشان را به مرکز بنای تاریخی پلازا د مایو باز کردند. این مادران به حضور در میدان به صورت هفتگی ادامه دادند و طی این تظاهرات از مجموعه نمادهایی برای برقرای ارتباط با عموم استفاده کردند. گاه پشته‌ای از وسایل شخصی فرزندان مفقودشان درست می‌کردند و گاهی هم میخ‌های نجاری بزرگی را برای نشان دادن همبستگی‌شان با مادر مقدس که فرزندش بازداشت و تا حد مرگ شکنجه شد، با خود حمل می‌کردند.

پس از گذشت حدود دو ماه از این تظاهرات هفتگی و جلسات مخفی بی‌‌شمار، به سه نفر از این مادران فرصت داده شد تا با وزیر کشور درباره شکایت و نارضایتی‌شان صحبت کنند. این مقام دولتی به آنها گفته بود که فهرستی از اسامی افراد ناپدید شده را در اختیار دارد اما درباره محل نگهداری‌شان و این‌که چه کسی آنان را ربوده است، اطلاعی ندارد. این مادران که احساس می‌کردند اطلاعات وزیر کشور درباره ناپدیدشدگان خیلی بیشتر از این‌ها است، اعلام کردند که به تظاهراتشان در پلازا د مایو تا رسیدن پاسخی از طرف دولت ادامه خواهند داد.

در سپتامبر سال ۱۹۷۷ این مادران برای این که صدای‌شان را به گوش مردم آرژانتین برسانند تصمیم گرفتند که به زیارت سالیانه مریم باکره در شهر لوخان بروند که در ۳۰ مایلی بوینس‌آیرس است. آنها برای این‌که در میان جمعیت مشخص و شناخته شوند، تصمیم گرفتند که پوشک نوزادان را به‌عنوان روسری بر سر کنند و پس از این سفر زیارتی، قرار گذاشتند در اجتماع هفتگی‌شان در میدان، به پوشیدن پوشک نوزادان به‌عنوان روسری ادامه دهند. آنها روی پوشک، نام فرزندان مفقودشان را گلدوزی کردند و نوشتند «ظهور زندگی». در خلال این مبارزه و در میان گذاشتن ماجراهایی که بر سرشان رفته بود، به‌تدریج اطلاعاتی درباره محل نگهداری فرزندانشان و شکنجه بر روی آنها به دست آمد. همچنین این مادران شروع به ارسال نامه‌هایی به سازمان‌های حقوق بشر از جمله عفو بین‌الملل و کمسیون حقوق بشر بین‌الممالک آمریکا کردند.1

آنها در اکتبر همان سال، به مناسبت روز مادر یک آگهی نیم‌صفحه‌ای در روزنامه لاپرنسا چاپ کردند. در این آگهی خطاب به رییس دیوان عالی کشور، فرمانده نیروهای مسلح و رهبران نظامیان وهمچنین رهبران کلیسا گفته شده بود که «بی‌رحمانه‌ترین شکنجه‌ برای یک مادر، ناآگاهی از سرنوشت فرزندش است. ما خواهان یک فرآیند قانونی برای اثبات بی‌گناهی یا گناهکاری آنها هستیم.» پس از این آگهی، مادران دادخواستی با امضا ۲۵ هزار نفر به همراه فهرستی از نام ۵۲۷ نفر از مفقودشدگان به دادگاه ارسال کردند. در نتیجه این تلاش‌ها، تعداد مادران تا پایان سال ۱۹۷۷ از ۱۴ نفر به حدود ۱۵۰ نفر رسید. همچنین توجه رسانه‌های داخلی و خارجی به‌طور فزاینده‌ای به این مادران جلب شد و دولت‌های خارجی شروع به شناسایی نامه‌ها و تلاش‌های سازمانی‌ آنها کردند.

در سال ۱۹۸۷ دولت کارتر، فردی را به نمایندگی از آمریکا به آرژانتین فرستاد تا موضوع جنایات را بررسی کند. همچنین در سال ۱۹۷۸ آرژانتین میزبان بازی‌های جام جهانی فوتبال بود و در این مدت روزنامه‌نگاران خارجی تظاهرات هفتگی در پلازا دمایو را گزارش کردند. همچنین یک بازیکن فوتبال به تظاهرات پیوست تا همبستگی خود را با این مادران نشان دهد. علاوه بر مسابقات جام جهانی، در طول برگزاری کنفرانس بین‌المللی بهداشت که در همان سال در آرژانتین برگزار می‌شد هم مادران توانستند توجه رسانه‌ها را به خود جلب کنند. توجه بین‌المللی به این مادران شگفت‌‌آور بود، دولت آرژانتین با دادن لقب «زنان دیوانه» به این مادران سعی کرد آنها را بی‌اعتبار کند و به روزنامه‌نگاران خارجی اجازه نداد تا در مورد آنها و اعتراضات‌شان پرسشی بپرسند.

همچنین دولت با هدف قراردادن مادران، بازداشت اعضای گروه، ضرب و شتم و تهدیدشان به مرگ تلاش کرد که آنها را بترساند. بعضی از رهبران موسس مادران از جمله سازمان‌دهنده صریح‌اللهجه آنها آزاسینا ویلافلر د وینسنتی از مهلکه به دور برده شدند. علاوه برآن کسانی که گمان می‌رفت که عزیزانی را از دست داده باشند، به‌عنوان جاسوس به صف مادران نفوذ کردند. مادران با وجود سرکوب، به اعتراضات و تظاهرات خود ادامه دادند و گروهشان را در اوت سال ۱۹۷۹ به‌عنوان انجمن مادران پلازا د مایو به‌طور قانونی به ثبت رساندند. تا آن زمان آنها گروه‌های مدافع حقوق بشر بسیاری مانند تشکل خانواده‌های ناپدیده شده به دلیل سیاسی، گروه جهانی حقوق بشر، مجمع دایمی حقوق بشر و مرکز مطالعات حقوقی و اجتماعی را ایجاد کرده بودند. در اوت سال ۱۹۷۹ کمسیون حقوق بشر بین‌الممالک آمریکا برای بررسی و ارایه گزارشی در مورد بازداشت غیرقانونی، شکنجه و مفقود شدن افراد از آرژانتین دیداری داشت که در نهایت در این گزارش حکومت نظامیان، مسئول این جنایات شناخته شد.

در پاسخ به سرسختی مادران در پی‌گیری خواسته‌هایشان، دولت نظامی آرژانتین با برخوردهای شدید، باعث شد آنها به طور موقت پلازا د مایو را ترک کنند. اما در فوریه سال ۱۹۸۰ مادران دوباره به این میدان برگشتند و با پشتکار به مبارزات خود ادامه دادند.

دوره بین سالهای ۱۹۸۳-۱۹۸۱ را عمدتا به دلیل ناآرامی‌های سیاسی که توسط اعتراضات این مادران شکل گرفت، زمان گذار سیاسی آرژاتین می‌نامند. در آوریل سال ۱۹۸۲ رژیم آخرین تلاش خود را به کار برد تا با حمله به جزایر مالویناس که تحت حاکمیت انگلستان است، حمایت مجدد مردمی را به دست آورد. گر چه این تاکتیک در ابتدا باعث افزایش حس ناسیونالیستی و حمایت از رژیم برای چند ماه شد، ولی بعد از شکست سخت آرژانتین، به یک فاجعه کامل برای دولت تبدیل شد. این شکست، ناتوانی رژیم برای حفظ قدرت و همچنین ضعف ارتش را نشان داد. یک روز پس از تسلیم آرژانتین، این کشور شاهد بزرگ‌ترین اعتراض خیابانی از زمان روی کار آمدن حکومت دیکتاتوری بود. هفت هزار نفر با شعار «تمام شد، تمام شد، دیکتاتوری تمام شد» به خیابان‌ها آمدند.

در ماه اکتبر مادران به‌رغم اظهارات تهدیدآمیز دولت و تروریست خواندن آنها، یک راهپیمایی به نام « ظهور زندگی» سازمان‌دهی کردند. در ماه دسامبر رهبران اتحادیه‌های کارگری، یک اعتصاب عمومی به راه انداختند و دو اعتصاب دیگر را برای سه ماه آینده برنامه‌ریزی کردند . در ژوئن سال ۱۹۸۳ اولین اعتراض‌های مردمی در ابعاد بسیار گسترده با حدود ۵۰ هزار نفر که خواستار کشف حقیقت در مورد ناپدیدشدگان بود صورت پذیرفت.

سرانجام در ژوییه سال ۱۹۸۳ حکومت دیکتاتوری با برگزاری انتخابات در روز ۳۰ اکتبر موافقت کرد، همچنین اتحادیه‌های کارگری و سازمان‌های سیاسی در ماه اوت قانونی اعلام شدند .در ماه منتهی به انتخابات رائول آلفین به‌عنوان رییس‌جمهوری انتخاب شد و گروه‌های مدافع حقوق بشر تظاهرات بزرگی را علیه قوانین عفو ارائه شده سازمان‌دهی کردند و خواستار آزادی ناپدیدشدگان شدند.

پس از سقوط دولت نظامی، این مادران جست‌وجوی خود را برای یافتن اعضای گم‌شده خانواده‌شان ادامه دادند، اما به جای اعتراض برای یافتن مفقودشدگان، به دنبال اجرای عدالت برای قاتلان فرزندانشان بودند. در طول چند دهه بعد، این مادران کماکان به تظاهرات هفتگی‌شان ادامه دادند و تلاش کردند که مقام‌های نظامی سابق را به پاسخگویی در مورد ناپدیدشدگان وادار کنند.

منبع: مرکز جهانی داده‌های مبارزات بدون خشونت

  • 1. The Inter-American Commission on Human Rights
Photos granted by Flickr under Creative Commons License

نظرات

Filtered HTML

  • Use [fn]...[/fn] (or <fn>...</fn>) to insert automatically numbered footnotes.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <fn> <h2> <img> <sup>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • The Lexicon module will automatically mark terms that have been defined in the lexicon vocabulary with links to their descriptions. If there are certain phrases or sections of text that should be excluded from lexicon marking and linking, use the special markup, [no-lexicon] ... [/no-lexicon]. Additionally, these HTML elements will not be scanned: a, abbr, acronym, code, pre.

comment

  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
کپچا
این سوال برای تشخیص این امر است که شما یک شخص بازدیدکننده هستید و از ارسال خودکار ایمیل‌های ناخواسته خودداری شود
Image CAPTCHA
حروفی را که در این تصویر آمده است، وارد کنید

سوژه ها

Coming soon
اردیبهشت ۱۳۹۱
Coming soon
فروردین ۱۳۹۱
Coming soon
اسفند ۱۳۹۰
Coming soon
بهمن ۱۳۹۰